TenneT grijp in: loopt jouw thuisbatterij nu risico?
De afgelopen jaren zijn thuisbatterijen enorm populair geworden. Niet alleen omdat ze zonnestroom kunnen opslaan, maar ook omdat sommige systemen geld kunnen verdienen op de energiemarkt. Maar nu slaat TenneT, de beheerder van het Nederlandse hoogspanningsnet, alarm.
Welke thuisbatterij-systemen lopen nu het meeste gevaar.
Even vooraf voor de duidelijkheid. Je hebt de onbalansmarkt en je het de day-ahead markt.
Volgens TenneT reageren steeds meer batterijen en energiesystemen tegelijkertijd op dezelfde prijssignalen op de onbalansmarkt. Daardoor ontstaan nieuwe schommelingen op het elektriciteitsnet. Om dat te voorkomen onderzoekt TenneT een maatregel waarbij bepaalde prijsinformatie op deze onbalansmarkt tijdelijk met 15 minuten wordt vertraagd. Dat klinkt technisch, maar de vraag is eigenlijk heel simpel:
Wat betekent dit voor mensen die al een thuisbatterij hebben of er één willen aanschaffen?
Om dat te begrijpen moeten we eerst kijken naar de onbalansmarkt. Op ieder moment moet de hoeveelheid elektriciteit die wordt opgewekt precies gelijk zijn aan de hoeveelheid elektriciteit die wordt verbruikt. Als er te weinig stroom beschikbaar is, ontstaat er een tekort. Is er juist te veel productie, dan ontstaat een overschot.
TenneT gebruikt de onbalansmarkt om dat evenwicht voortdurend te herstellen. Steeds meer batterijen reageren in real time automatisch op deze markt. Wanneer een bepaald signaal verschijnt gaan ze bijvoorbeeld allemaal laden. Verandert het signaal, dan gaan ze allemaal ontladen.
Dat werkte jarenlang prima. Maar nu er steeds meer batterijen bijkomen, ziet TenneT een nieuw probleem ontstaan. Wanneer duizenden systemen tegelijk op exact hetzelfde signaal reageren, kunnen ze juist nieuwe schommelingen veroorzaken. In plaats van het probleem op te lossen, verplaatsen ze het probleem.
Daarom onderzoekt TenneT nu maatregelen om deze zogenaamde oscillaties te beperken. Betekent dit dat thuisbatterijen straks niet meer rendabel zijn?
Nee, zeker niet. Wat deze ontwikkeling laad precies zien dat niet iedere thuisbatterij op dezelfde manier werkt. Grofweg kun je onderscheid maken tussen twee benaderingen.
De eerste groep systemen haalt een belangrijk deel van het rendement uit realtime energiemarkten zoals de onbalansmarkt. Die systemen zijn sterk afhankelijk van marktsignalen en de regels die daarbij horen.
De tweede groep richt zich vooral op het slim beheren van energie binnen de woning. Denk aan het opslaan van zonnestroom, het inkopen van energie tijdens goedkope uren, het verminderen van piekverbruik, noodstroomvoorziening en het slim inspelen op de day-ahead markt.
Systemen zoals Dynamic ESS van Victron vallen in die tweede categorie. Zij werken op basis van energieprijzen die al een dag van tevoren bekend zijn en zijn daardoor veel minder afhankelijk van realtime signalen uit de onbalansmarkt.
En dat brengt ons bij misschien wel de belangrijkste les uit dit verhaal. De energiemarkt verandert voortdurend.
We hebben de afgelopen jaren gezien dat de salderingsregeling verandert, terugleververgoedingen veranderen, netbeheerkosten veranderen en nu kijkt TenneT zelfs naar aanpassingen op de onbalansmarkt. En dan hangt een capaciteitstarief ons ook nog boven het hoofd.
Daarom is het verstandig om bij de aanschaf van een thuisbatterij niet alleen te kijken naar de hoogste opbrengst van vandaag de dag Minstens zo belangrijk is de vraag hoe robuust een systeem is wanneer de spelregels morgen veranderen.
Persoonlijk zie ik een thuisbatterij in de eerste plaats als een manier om slimmer met energie om te gaan. Het verlagen van energiekosten, het verhogen van het eigen verbruik van zonnestroom, het bieden van noodstroom en het goedkoper inkopen van energie zijn voordelen die blijven bestaan, ongeacht welke aanpassingen er op de energiemarkt worden doorgevoerd. Maar ook het instellen van de capaciteit die ik uit het net mag halen als straks het capaciteitstarief wordt ingevoerd.
De maatregel van TenneT is nog niet definitief, maar het is wel een interessant signaal. Het laat zien dat slimme energiesturing steeds belangrijker wordt. En juist daarom is het goed om verder te kijken dan alleen de opbrengsten van vandaag.
Vond je dit weer een interessant vlog. Geef even een duimpje en abonneer je op ons kanaal.
